Co warto wiedzieć o niemieckim rynku pracy?
Rynek pracy w Niemczech jest ogólnie silny i dynamiczny, a stopa bezrobocia jest stosunkowo niska w porównaniu z innymi krajami Unii Europejskiej. Pod koniec 2023 roku stopę tę szacowano na 5,8% w całym kraju. W związku z tym rynek pracy uznaje się za dość napięty.
Niemcy zazwyczaj studiują dość długo i często zdarza się, że młodzi absolwenci wkraczają na rynek pracy dopiero pod koniec dwudziestego roku życia, zwłaszcza ci, którzy ukończyli studia magisterskie. Bardzo popularne jest podejmowanie praktyk zawodowych oraz praca w niepełnym wymiarze godzin równolegle ze studiami, co w języku niemieckim określa się mianem „Werkstudent”. Dzięki tym doświadczeniom zdobytym w trakcie studiów kandydaci ci wkraczają na rynek pracy z pewnym bagażem doświadczeń i mogą liczyć na wyższe wynagrodzenia niż w innych krajach europejskich.
Zasadniczo dostępni są wykwalifikowani pracownicy, jednak ważne jest opracowanie strategii rekrutacyjnej, która pozwoli przyciągnąć i zatrzymać talenty. Strategia ta może obejmować różne kanały, które mogą się różnić w zależności od kraju związkowego. Dwa przykłady to LinkedIn i Stepstone.
Pomimo dobrze rozwiniętego systemu kształcenia zawodowego w niektórych sektorach nadal odczuwa się niedobór wykwalifikowanej siły roboczej, co stwarza możliwości dla wykwalifikowanych pracowników. Na rynku pracy często spotyka się stanowiska inżynierskie, handlowe i techniczne, na które istnieje duże zapotrzebowanie.
W Niemczech funkcjonuje szereg programów mających na celu przyciągnięcie wykwalifikowanych pracowników zagranicznych, w tym„niebieska karta”dla wysoko wykwalifikowanych pracowników spoza Europy, a także programy skierowane do zagranicznych studentów, którzy po ukończeniu studiów chcą pozostać w Niemczech i podjąć tam pracę.
Jakie przepisy prawa pracy obowiązują w Niemczech?
W Niemczech standardowy czas pracy wynosi 8 godzin dziennie i 40 godzin tygodniowo. Obowiązują przepisy regulujące maksymalny czas pracy, przerwy na odpoczynek oraz nadgodziny.
Jeśli chodzi o płatny urlop, pracownicy mają prawo do co najmniej 20 dni płatnego urlopu rocznie, przy założeniu 5-dniowego tygodnia pracy. Wiele układów zbiorowych przewiduje dłuższy urlop, nawet do 30 dni.
W Niemczech działają rady zakładowe (Betriebsräte), które reprezentują pracowników w przedsiębiorstwach zatrudniających ponad pięciu pracowników. Prowadzą one negocjacje z pracodawcami w sprawach takich jak warunki pracy, godziny pracy i wynagrodzenia.
Ubezpieczenie zdrowotne jest obowiązkowe dla wszystkich mieszkańców, w tym dla pracowników. W Niemczech istnieją dwa główne rodzaje ubezpieczenia zdrowotnego: ustawowe ubezpieczenie zdrowotne (gesetzliche Krankenversicherung lub GKV) oraz prywatne ubezpieczenie zdrowotne (private Krankenversicherung lub PKV).
Przy wyborze ustawowego ubezpieczenia zdrowotnego: Składki na ustawowe ubezpieczenie zdrowotne są dzielone między pracownika a pracodawcę. Składki są obliczane jako procent wynagrodzenia brutto pracownika, do określonego progu dochodów.
O czym należy pamiętać w przypadku pracowników zagranicznych?
Niemiecki rynek pracy znany jest ze swojej elastyczności, charakteryzującej się zmiennymi godzinami pracy, zatrudnieniem w niepełnym wymiarze godzin oraz elastycznymi umowami o pracę. Niemiecka kultura pracy ma swoje specyficzne cechy: czas spędzony w biurze jest ważny i zazwyczaj dobrze zorganizowany. Niemcy mają ustalone godziny pracy i lubią pracować wydajnie w ich ramach. Wydajność jest ważniejsza niż ilość. Przerwy, zwłaszcza w porze lunchu, nie są zbyt długie, a po zakończeniu pracy rozmowy o sprawach służbowych poza tymi godzinami uznawane są za naruszenie norm kulturowych.
W Niemczech prawo pracy reguluje „Bürgerliches Gesetzbuch” (BGB), czyli niemiecki kodeks cywilny. BGB zawiera przepisy dotyczące stosunków pracy, w tym umów o pracę, praw i obowiązków pracodawców oraz pracowników, a także procedur zwolnień. Przy zatrudnianiu nowego pracownika wiążąca jest umowa o pracę; w Niemczech nie stosuje się listów potwierdzających zatrudnienie.
Płace w Niemczech
Dogłębna znajomość lokalnych przepisów podatkowych, wymogów sprawozdawczych, a także przepisów dotyczących zatrudnienia i wynagrodzeń ma zasadnicze znaczenie dla prawidłowego prowadzenia listy płac zgodnie z niemieckimi przepisami.
Składki na ubezpieczenie społeczne (Sozialabgaben): Składki te są obowiązkowe i dzielone są między pracodawcę a pracownika. Obejmują one:
- Ubezpieczenie emerytalne (Rentenversicherung)
- Ubezpieczenie zdrowotne (Krankenversicherung)
- Ubezpieczenie od bezrobocia (Arbeitslosenversicherung)
- Ubezpieczenie na wypadek długotrwałej opieki (Pflegeversicherung)
Cechą charakterystyczną jest podatek kościelny (Kirchensteuer). Jeśli pracownik jest członkiem kościoła uznanego w Niemczech, musi uiścić podatek kościelny, który zazwyczaj wynosi 8–9% podatku dochodowego.
Ponadto istnieje kilka dni świątecznych, zwanych „Feiertage”. Dni te różnią się nieco w zależności od kraju związkowego (Bundesland). Oto lista ogólnokrajowych dni świątecznych w Niemczech:
- Nowy Rok (Neujahrstag) – 1 stycznia
- Wielki Piątek (Karfreitag) – piątek przed Wielkanocą
- Poniedziałek Wielkanocny (Ostermontag) – poniedziałek po Wielkanocy
- Święto Pracy (Tag der Arbeit) – 1 maja
- Święto Wniebowstąpienia Pańskiego (Christi Himmelfahrt) – 40 dni po Wielkanocy
- Poniedziałek po Zielonych Świątkach (Pfingstmontag) – poniedziałek po Zielonych Świątkach
- Dzień Jedności Niemiec (Tag der Deutschen Einheit) – 3 października
- Boże Narodzenie (Weihnachtstag) – 25 grudnia
- Drugi dzień świąt Bożego Narodzenia (Zweiter Weihnachtstag) –26 grudnia
W Niemczech firmy nie mają obowiązku korzystania z usług biegłego księgowego w zakresie obsługi płac i spraw podatkowych. Jednak ze względu na złożoność niemieckiego systemu podatkowego wiele przedsiębiorstw decyduje się na zatrudnienie Steuerberatera (biegłego księgowego), aby zapewnić zgodność z przepisami podatkowymi i skorzystać z fachowego doradztwa. Chociaż nie jest to wymóg prawny, często uznaje się to za zalecaną praktykę zapewniającą prawidłowe i sprawne zarządzanie podatkami.
