Polska dysponuje dużą pulą potencjalnych pracowników dzięki wysokiej jakości uczelniom i systemowi kształcenia dualnego. Liczba osób zatrudnionych wynosi około 16,8 mln, a stopa bezrobocia utrzymuje się na poziomie około 5%. Zapotrzebowanie na dobrze wyszkolonych specjalistów jest duże, a niektóre branże borykają się z niedoborem wykwalifikowanych pracowników. Występują również różnice regionalne.
Dlatego wiele polskich firm korzysta z usług agencji rekrutacyjnych. Poszukiwania kandydatów trwają czasem dłużej niż dwa–trzy miesiące, dlatego warto przeznaczyć na to odpowiednią ilość czasu. Odpowiednim kandydatom należy szybko złożyć ofertę pracy, w przeciwnym razie istnieje ryzyko, że zdecydują się już na inną ofertę.
Jakie przepisy prawa pracy obowiązują w Polsce?
Polskie prawo pracy reguluje przede wszystkim Kodeks pracy (ArbGB). Istnieją również inne ustawy i rozporządzenia zawierające dodatkowe przepisy, a układy zbiorowe oraz porozumienia zakładowe są również uznawane za elementy prawa pracy.
Umowy o pracę powinny być zawierane na piśmie; w przeciwnym razie warunki umowy muszą zostać potwierdzone na piśmie najpóźniej w dniu rozpoczęcia pracy przez pracownika.
W Polsce istnieją trzy różne rodzaje umów o pracę:
- Umowa o pracę na okres próbny
- Umowa o pracę na czas określony
- Umowa o pracę na czas nieokreślony
Umowa o pracę na okres próbny może być zawarta wyłącznie na okres trzech miesięcy, po upływie którego można zawrzeć zwykłą umowę o pracę na czas określony lub umowę o pracę na czas nieokreślony. W przeciwnym razie umowa wygasa automatycznie po upływie trzech miesięcy.
Umowy o pracę na czas określony mogą być zawierane na okres nie dłuższy niż 33 miesiące i mogą być przedłużane maksymalnie trzy razy. W tym celu zawiera się nową umowę o pracę na czas określony.
Okresy wypowiedzenia są takie same w przypadku umów na czas określony i umów na czas nieokreślony; w obu przypadkach zależą one od stażu pracy. W przypadku zatrudnienia trwającego krócej niż sześć miesięcy okres wypowiedzenia wynosi dwa tygodnie; po upływie sześciu miesięcy lub dłużej wynosi on jeden miesiąc; po upływie trzech lat lub dłużej wynosi trzy miesiące.
Minimalny wymiar urlopu gwarantowany przez prawo wynosi 20 dni w roku; pracownik nabywa prawo do 1/12 swojego rocznego urlopu za każdy miesiąc pracy. Po przepracowaniu ponad 10 lat wymiar ten wzrasta do 26 dni.
W Polsce czas pracy wynosi 8 godzin dziennie lub średnio 40 godzin tygodniowo przy pięciodniowym tygodniu pracy. Liczba godzin nadliczbowych nie może przekroczyć 150 godzin w roku kalendarzowym. Przepis ten może jednak zostać zmieniony w regulaminie zakładowym lub nawet w umowie o pracę.
Płace w Polsce
Aby sporządzić listę płac, pracodawca potrzebuje od pracowników następujących dokumentów: danych dotyczących emerytury, kwalifikacji, numeru NIP oraz adresu pocztowego. W Polsce obowiązuje płaca minimalna, która obecnie wynosi 3010 PLN miesięcznie i 19,70 PLN za godzinę (stan na luty 2022 r.). Może ona być wyższa w wyniku obowiązujących układów zbiorowych. W Polsce jest 13 dni świątecznych.
Pracodawcy muszą płacić 19-procentowy podatek dochodowy od osób prawnych oraz 23-procentowy podatek od towarów i usług. W przypadku pracowników wysokość należnego podatku zależy od wysokości dochodu: od dochodu do 120 000 PLN obowiązuje stawka 12%; powyżej tej kwoty nadwyżka podlega opodatkowaniu według stawki 32% od kwoty 10 800 PLN. Roczna ulga podatkowa wynosi 30 000 PLN.
Koszty socjalne ponosili zarówno pracodawca, jak i pracownik. Od wynagrodzenia pracownika potrącano nieco ponad 9% na świadczenia emerytalne, a także inne kwoty na ubezpieczenie zdrowotne, ubezpieczenie na wypadek choroby oraz fundusz rentowy. Pracodawca wpłacał takie same kwoty na program emerytalny i fundusz rentowy, a także opłacał ubezpieczenie wypadkowe oraz fundusz na wypadek niewypłacalności i odpraw.
O czym jeszcze należy pamiętać przy rozliczaniu wynagrodzeń?
W przypadku choroby lub urazu pracownicy mają prawo do dalszego wypłacania wynagrodzenia w wysokości 80%. Kwota dalszego wynagrodzenia jest obliczana na podstawie ostatnich 12 miesięcy poprzedzających utratę zdolności do pracy. W tym celu należy przedłożyć zaświadczenie lekarskie. Pracodawca pokrywa koszty przez pierwsze 33 dni – 14 dni w przypadku pracowników powyżej 50. roku życia – a następnie koszty przejmuje fundusz ubezpieczeń społecznych. Prawo do dalszego wypłacania wynagrodzenia z funduszu ubezpieczeń społecznych trwa najpóźniej do końca szóstego miesiąca choroby.
Rodzice mają prawo do różnych świadczeń związanych z narodzinami dziecka: zasiłku macierzyńskiego i urlopu macierzyńskiego, zasiłku rodzicielskiego i urlopu rodzicielskiego oraz zasiłku ojcowskiego i urlopu ojcowskiego.
Świadczenia macierzyńskie i urlop macierzyński przysługują matce, ale może ona przekazać ich część ojcu, pod warunkiem że sama skorzysta z większości tych świadczeń. Pracownice mogą skorzystać z urlopu macierzyńskiego trwającego do 20 tygodni (w przypadku urodzenia bliźniąt lub więcej dzieci okres ten ulega wydłużeniu w zależności od liczby urodzonych dzieci), przy czym urlop ten może rozpocząć się nie wcześniej niż sześć tygodni przed przewidywaną datą porodu. Zasiłek macierzyński wynosi 100% wynagrodzenia pracownicy.
Pobieranie zasiłku rodzicielskiego i urlopu rodzicielskiego może rozpocząć się po zakończeniu urlopu macierzyńskiego. Zasiłek przysługuje obojgu rodzicom i może być wypłacany w maksymalnie czterech ratach. Urlop można wykorzystać jednocześnie lub na zmianę; w trakcie jego trwania można również pracować w wymiarze maksymalnie połowy etatu. W przypadku urodzenia jednego dziecka urlop ten wynosi 32 tygodnie. Zasiłek rodzicielski wynosi 100% wynagrodzenia przez pierwsze 6 tygodni, a następnie 60% przez pozostały okres.
Ojcu dziecka przysługuje zasiłek ojcowski oraz dwutygodniowy urlop ojcowski, niezależnie od urlopu macierzyńskiego. W tym okresie ojciec otrzymuje pełne wynagrodzenie z polskiego systemu ubezpieczeń społecznych.
Jeśli mają Państwo jakiekolwiek pytania dotyczące kadr i płac w Polsce lub potrzebują Państwo pomocy w tej kwestii, prosimy o kontakt.
